Permalink

3

De Humuslaag van het Nulpunt

Enige tijd geleden plaatste ik dit citaat in een posting: In the beginners mind there are many possibilities, but in the expert’s there are few. Een uitspraak die afkomstig is van Zenmeester Shunryu Suzuki, maar net zo goed afkomstig zou kunnen zijn van mijn oud hoofddocent Grafisch Ontwerpen Jan Driessen, die ons als design-studenten jarenlang voorhield: ontwerpen is een boeiend vak, het houdt je jong, bij iedere opdracht begin je weer bij nul. Dat is lastig, maar overkomelijk als je begrijpt dat dit zin geeft aan wat je doet.

In Zenmind, beginnersmind (pdf) legt Suzuki uit dat, zowel in de Kunsten als in Zen (ontwerpen is een toegepaste kunst), het behouden van een beginnersgeest essentieel is. In feite is dat hèt ultieme doel van Zen. Je doet iets één keer, dan twee keer, dan drie keer, enzovoorts. Na verloop van tijd zou je je originele (grenzeloze) uitgangspunt kunnen verliezen. Beginnersmind brengt je daar terug.

Nu zou je kunnen zeggen, of denken, dat de beginner en de expert twee tegengestelden zijn. Maar is dat ook zo? Voorbij dit dualisme is er eigenlijk maar één echte uitdaging: de zelfvoorzienende geest behouden. Een kleine toelichting. Een gesloten geest laat niets toe. Een open geest, een lege geest of een zelfvoorzienende geest, vraagt om een andere houding: gereed zijn om alles te ontvangen.

In de beginnersgeest is er geen gedachte als ik heb iets bereikt, of daar heb ik ervaring mee. Ervaring kan en mag er wel zijn, maar bevindt zich in zekere zin op de achtergrond, in de humuslaag van eerder genoemde zelfvoorzienende geest, het nulpunt.

Gaat dit logje nu over Zen of over Ontwerpen? Voor mij gaat het over niets anders dan de basis van iedere praktijk, van iedere discipline, van iedere activiteit. Want alles wat echt is begint bij het Nulpunt en blijft bij het Nulpunt beginnen, zolang als je leeft.

3 Reacties

Geef een reactie

Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *.